Centralna izborna komisija (CIK) trebalo bi danas ili sutra da potvrdi rezultate opštih izbora u BiH, nakon čega počinju da teku i zakonom utvrđeni rokovi za konstituisanje institucija vlasti, počevši od Predsjedništva BiH do skupštinskih saziva, ali i onih institucija u kojima bi izborni pobjednici trebalo da dogovore raspodjelu fotelja.
Izborna komisija sa sjedištem u Sarajevu bi, naime, u skladu sa Izbornim zakonom i sopstvenim aktom trebalo da do 3. novembra, odnosno izuzetno do 20. u ovom mjesecu objavi konačne, potvrđene rezultate izbora održanih 4. oktobra uz primjenu uređaja za identifikaciju birača i optičkih skenera, piše “Glas Srpske“.
Izborni pobjednici su, s druge strane, bili poznati jutro nakon izbora te su lideri SDA, HDZ-a i SNSD-a obavili prve razgovore o budućoj strukturi. Nakon tih razgovora je potvrđeno partnerstvo SNSD-a i HDZ-a BiH, u poruku da su nezaobilazan faktor za pregovaračkim stolom, uz opasku da čekaju da se iskristališu partneri u bošnjačkom političkom bloku.
SDA je, kao stranka, napravila zavidan rezultat i došla do devet poslanika u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine (PD PS) BiH, a glavnu će riječ voditi i u pregovorima o formiranju vlasti u FBiH.
Međutim, kada je riječ o nivou BiH, pregovore im komplikuje poraz njenog lidera Bakira Izetbegovića u trci za bošnjačkog člana Predsjedništva od Denisa Bećirovića iz SDP-a koji je, s druge strane, tom pobjedom izborio i mjesto za tu partiju u pregovorima.
Predstavnici SDA su već razgovarali i sa SBiH i DF, ali u Izetbegovićevoj stranci ima i razmimoilaženja u izboru partnera za vlast u FBiH i onoj na nivou BiH. Ipak, formiran je i tim za pregovore iz kojeg su za “Glas Srpske” poručili da se razgovaralo, ali da se čeka da CIK završi svoj dio izbornog posla pa da otvore zvanični krug pregovora.
Četvoročlani tim za pregovore sa drugim političkim strankama o mogućem formiranju vlasti na različitim nivoima u BiH je formirao i SDP BiH. S njima nismo uspjeli da stupimo u kontakt, ali je prvi čovjek partije Nermin Nikšić ranije nagovijestio mogućnost saradnje sa SDA.
SNSD i HDZ BiH, s druge strane, ne žele DF u vlasti, a sve će doći pod lupu kada budu intenzivirani razgovori i to nakon konstituisanja parlamenata i Predsjedništva BiH.
Svoje pozicije, naime, među prvima zauzimaju članovi Predsjedništva BiH, odnosno kadrovi SNSD-a, HDZ-a i SDP-a, te poslanici u Narodnoj skupštini, jer prva sjednica Skupštine treba da bude u roku od 15 dana od dana potvrde izbora, dok je u FBiH ostavljeno više vremena jer prvo treba konstituisati kantonalne skupštine, a potom ključne federalne institucije.
Predsjedavajućeg Savjeta ministara imenuje Predsjedništvo, najkasnije 15 dana nakon konstitutivne sjednice Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH gdje za opštu većinu trebaju najmanje 22 glasa, a to u ovom momentu nemaju sami SNSD, SDA i HDZ već su im potrebni partneri.
Predsjedavajući Savjeta ministara bi trebalo da bude Bošnjak koga, prema nepisanom pravilu, treba da predloži bošnjački član Predsjedništva, u ovom slučaju, Bećirović uz konsultacije sa najjačom strankom u PD PS BiH, a to je SDA.
Analitičar i pravnik iz Sarajeva Damir Sakić smatra da će ključni akteri u SDA i SDP-u sigurno biti suzdržani i da koaliciju neće ni potvrditi ni negirati, barem do konstituisanja federalnog Parlamenta.
– Prema rezultatu SDP, SDA, SBiH i HDZ bila bi koalicija na federalnom nivou, te SDP, SDA, HDZ i SNSD na nivou BiH, ali, slično kao i za SBiH, samo minus nezadovoljni birači, SDP mora da ukalkuliše posljedice koalicije sa SDA. U bošnjačkim kantonima je nemoguća, ali na federalnom nivou i na nivou BiH je realna. U FBiH zbog kluba delegata srpskog naroda, stabilne većine, prohodnosti odluka, a na nivou BiH, bila bi uslovljena time što je Bećirović bošnjački član Predsjedništva – naveo je Sakić u analizama na društvenim mrežama.
Raspored mandata
- SDA 9
- SNSD 6
- SDP 5
- HDZ 4
- SBiH 3
- NiP 2
- DF 2
- PSS 2
- SDS 2
- Hrv petorka 1
- NS 1
- NES 1
- DNS-NPS 1
- LzPiR 1
- SP-DEMOS 1
- US 1
Procjene
Vlast na nivou BiH je tokom proteklih 20 godina formirana u različitim rokovima. Bilo je mandata koji se počinjali dva mjeseca nakon izbora, ali i gotovo godinu i po nakon potvrde izbornih rezultata. U idealnim uslovima bi mogla da bude formiranja početkom 2027. godine, moguće čak i prije proljeća, ali se na to mnogi u ovom momentu ne bi kladili.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, X nalogu i Youtube kanalu – www.ntvarena.com